Czego powinny wymagać toalety dla seniorów i osób niepełnosprawnych? Na co zwrócić uwagę, aby osoby o ograniczonej sprawności ruchowej i poruszające się na wózkach inwalidzkich czuły się komfortowo i mogły samodzielnie korzystać z łazienki? Poniżej przedstawiamy główne wytyczne, zasady projektowania i rozwiązania dedykowane łazienek niepełnosprawnych w domach prywatnych i przestrzeniach publicznych.
Gdzie musi być toaleta dla niepełnosprawnych?
W każdym budynku użyteczności publicznej musi być toaleta dla osób niepełnosprawnych – np. w szkole, urzędzie czy centrum handlowym. Dotyczy to również placówek medycznych. Jeśli chodzi o miejsce pracy, firmy zatrudniające osoby niepełnosprawne muszą posiadać odpowiednio przystosowane toalety. W budynkach wielokondygnacyjnych to, czy toalety dla osób niepełnosprawnych muszą znajdować się na każdym piętrze, zależy od lokalizacji stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych.
Oznaczenie toalet przeznaczonych dla niepełnosprawnych ruchowo
Oznaczenie łazienek dla osób niepełnosprawnych (podobnie jak same toalety) istnieją dopiero od kilku dziesięcioleci. Z tego powodu istnieje tylko jedna uniwersalna notacja. Piktogram przedstawiający osobę na wózku inwalidzkim jest używany jako oznaczenie toalet dla osób niepełnosprawnych. Jest łatwy do zidentyfikowania i działa dla wszystkich rodzajów niepełnosprawności, nie tylko niepełnosprawności fizycznej. Co ważne, toalety dla niepełnosprawnych zwykle nie mają znaków rozróżniających toalety męskie i damskie. To dlatego, że ten typ łazienki może być (i często jest) koedukacyjny.
Toaleta dla niepełnosprawnych a przepisy
Niestety, w polskim ustawodawstwie zaniedbano kwestię przystosowania toalet do potrzeb osób niepełnosprawnych. W Prawie budowlanym zobaczysz tylko ogólne odniesienia do paradygmatów projektowych uwzględniających potrzeby osób niepełnosprawnych. Kwestię toalet dla osób niepełnosprawnych reguluje bardziej szczegółowo Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozdział 6 Regulaminu reguluje kwestie związane z rozmieszczeniem urządzeń sanitarnych. Niestety osoby niepełnosprawne mają zastosowanie jedynie do szczegółowych przepisów określających wymiary kabin prysznicowych i toaletowych, przez co wiele kwestii praktycznych pozostaje nierozwiązanych. Zgodnie z § 81. art. 3 zamknięte prysznice, wyposażone dla osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich, powinny mieć powierzchnię nie mniejszą niż 2,5 m2, szerokość co najmniej 1,5 m i być wyposażone w sprzęt pomocniczy umożliwiający dostęp do kabiny. Z kolei zgodnie z treścią art. 83 kabiny WC niedostosowane dla osób niepełnosprawnych powinny mieć minimalny wymiar poziomy (szerokość) co najmniej 0,9 m, a teren przed toaletą powinien być co najmniej 0,6 x 0,9 m w rzucie poziomym, może być również wykorzystana jako powierzchnia przed umywalką, jeśli jest zamontowana w kabinie WC. Rozporządzenie wymaga również, aby na każdym piętrze budynku parterowego znajdowała się toaleta dla osób niepełnosprawnych. Wymagane jest również zachowanie pewnej przestrzeni manewrowej (1,5 x 1,5 metra), stosowanie drzwi bezprogowych, zainstalowane poręcze jako stabilne podpory. Niestety to nadal niewiele, a bardziej precyzyjnych wytycznych nie znajdziemy nawet w regulaminie.
