Praca na wysokości zaliczana jest do prac szczególnie niebezpiecznych. Ich wykonywanie jest ściśle określone w przepisach BHP, których należy bezwzględnie przestrzegać – każde zaniedbanie w tym zakresie może skutkować wypadkiem, którego skutkiem może być trwałe kalectwo lub śmierć. Dlatego praca na wysokości wymaga dużej ostrożności i odpowiedzialności zarówno ze strony pracowników, jak i pracodawców. Nie jest to również praca dla każdego – aby wykonywać tę pracę, musisz mieć kwalifikacje wysokościowe i sprawność fizyczną.
Praca na wysokościach – definicja
Za pracę na wysokości uważa się każdą pracę, przy której różnica wysokości między stanowiskiem a podłożem wynosi 1 metr lub więcej. Takie prace obejmują np. prace na rusztowaniach, konstrukcjach budowlanych, stropach, kominach, drabinach czy innych elewacjach. Ustawodawca jednak wykluczył z tej definicji niektóre sytuacje. Pracą na wysokości nie jest praca na wysokości powyżej 1 metra od podłoża, jeśli miejsce to jest osłonięte ze wszystkich stron ścianami litymi lub szklanymi do wysokości 1,5 metra i więcej. Praca w miejscu znajdującym się powyżej 1 m nad ziemią, jeżeli miejsce to jest wyposażone w stabilną konstrukcję lub urządzenie skutecznie chroniące pracowników przed upadkiem.
Podsumowując mamy więc do czynienia z pracą na wysokości, gdy pracownik wykonuje pracę na powierzchni powyżej 1 metra nad ziemią, a miejsce to nie jest osłonięte ani zabezpieczone stałą konstrukcją chroniącą przed upadkiem i upadkiem z wysokości. Dlatego jeśli pracownik pracuje na sprzęcie, maszynie lub rusztowaniu znajdującym się powyżej 1 metra nad ziemią, jest to praca na wysokości. Jeśli teren zostanie zabezpieczony w jeden z opisanych sposobów, nie będzie to praca na wysokości.
Kto może wykonywać prace na wysokościach?
Wymagania muszą być określone ściśle wewnątrz firmy. Najlepiej zrobić to w ramach procedur lub instrukcji. Bezwzględnie jednak osoby pracujące na wysokościach muszą mieć:
- ukończone 18 lat,
- posiadać zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na wysokości,
- przejść skuteczne szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy (musi być przeprowadzane co najmniej raz w roku, ponieważ częstotliwość taka jest prawnie określona dla prac szczególnie niebezpiecznych,
- znajomość oceny ryzyka zawodowego pracy na wysokości,
- zapoznać się z wewnętrznymi instrukcjami i/lub procedurami dotyczącymi pracy na wysokości,
- Wyposażony w niezbędny sprzęt ochrony osobistej i przeszkolony w zakresie jego prawidłowego stosowania.
Kwestie bezpieczeństwa przy wykonywaniu prac na wysokościach
Warto wiedzieć, że do najczęstszych przyczyn wypadków podczas pracy na wysokości należą:
- Niewłaściwe zachowanie pracownika w pracy z powodu braku przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
- Brak zabezpieczeń lub zły stan techniczny
- Niewłaściwa organizacja i koordynacja pracy
- Odstępstwa od podstawowych zasad BHP, tolerowane poprzez bezpośredni nadzór.
Jak widać, bezpieczeństwo pracowników pracujących na wysokości w dużej mierze zależy od pracodawcy. Podobnie jak ich podwładni, również od nich oczekuje się poważnego traktowania swoich obowiązków i przestrzegania zasad bezpieczeństwa.