Uderzenia piorunów najczęściej występują w górach i nad wodą. W mieście, porażenie piorunem jest spotykane, ale w znacznie mniejszej skali. Porażenie piorunem jest nadzwyczaj niebezpieczne, ponieważ może spowodować śmierć. Warto więc wiedzieć, co robić podczas burzy, aby uniknąć porażenia prądem przez piorun, a także udzielać pierwszej pomocy w przypadku porażenia prądem. Warto również znać objawy i skutki uderzenia pioruna.
Porażenie piorunem – co go powoduje?
Piorunem można zostać porażonym na cztery sposoby:
- Bezpośrednie uderzenie
- Wyładowanie iskrowe, które powoduje przepływ prądu elektrycznego przez powierzchnię ciała i rozległe oparzenia
- Piorun uderza w ziemię w pobliżu osoby, powodując tak zwane „napięcie skokowe”
- Fale uderzeniowe powodujące uszkodzenia mechaniczne
Porażenie piorunem – objawy i skutki
Prądy piorunowe wahają się od 10 000 do 200 000 A, osiągając szczyt po 5-10 mikrosekundach, a ich napięcia oscylują w okolicy od 20 000 000 do 1 000 000 000 V.
Uderzenie pioruna może być bardzo poważne, w tym:
- Oparzenie
- Złamania kości
- Uszkodzenia układu nerwowego – kręgosłupa i mózgu
- Uszkodzenie układu sercowo-naczyniowego
- Rozmyty obraz
- Upośledzony słuch
- Zaburzenia trawienia
- Upośledzona czynność nerek
Jak zachować się podczas burzy?
Gwałtowne burze najczęściej zaskakują turystów w górach. Jeśli podczas naszej podróży zobaczymy zbliżającą się burzę, powinniśmy zejść do najniższego punktu góry lub do pobliskiego schroniska. Nie chwytaj łańcucha – unikaj dotykania metalowych przedmiotów. Osoby, które są zaskoczone burzą, powinny skulić się w najniższym punkcie. Jeśli zdecydujemy się udać do pobliskiego schroniska, róbmy to powoli, małymi kroczkami. Burze mogą nas również zaskoczyć podczas kąpieli w jeziorze lub morzu. W takim przypadku jak najszybciej wyjdź z wody – podpłyń do brzegu, na pomost lub łódkę. Samochody są również bezpieczną schronieniem przed piorunami. Jeśli wyłączymy radio, samochód staje się klatką Faradaya – karoseria działa jak bariera przed elektrycznością. Rozmowy telefoniczne są zabronione podczas przerwy w dostawie prądu, a wszystkie urządzenia elektroniczne w domu muszą być wyłączone. Chociaż burze są największym zagrożeniem dla ludzi mieszkających poza miastem, należy zachować wszelkie środki ostrożności również na dużych obszarach zgromadzeń.
Pierwsza pomoc przy porażeniu piorunem
Jeśli zauważysz, że ktoś został porażony piorunem, pierwszą rzeczą, którą powinieneś zrobić, to wezwać pomoc. Ratunek należy rozpocząć od określenia ogólnego stanu – czy ofiara jest przytomna i czy oddycha. Jeśli poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha, rozpocznij RKO. Jeśli poszkodowany nie oddycha, nie przerywamy resuscytacji do czasu przybycia ratowników medycznych. Reanimuj pacjenta w pozycji leżącej. Jeśli poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha, ułóż go w pozycji bezpiecznej ustalonej(leżącej na boku). W tej pozycji pacjent nie dusi się, może swobodnie oddychać i nie zmienia mimowolnie pozycji, co jest bardzo ważne ze względu na możliwość urazu kręgosłupa. Widoczne oparzenia należy schłodzić zimną wodą, lub pantenolem, jeżeli jeśli jest dostępny, nałożyć na oparzenie, gdy tylko obmyjemy ranę. Jeśli jest otwarta rana, należy ją zdezynfekować i owinąć sterylną gazą. Amputowaną kończynę należy unieruchomić w dwóch stawach położonych najbliżej złamania.
